Auto- biografisch lezen en schrijven

‘Ik zou er een bóék over kunnen schrijven, over mijn leven.’ Je hoort het mensen vaak zeggen en ja, in ieder mens rust een schat aan verhalen. Maar makkelijk is het natuurlijk bepaald nog niet, het schrijven van zo’n autobiografisch levenswerk. Maar wat als het toch kietelt in je? Als je misschien niet een heel boek maar toch wel een paar korte autobiografische schetsen of miniatuurtjes zou willen schrijven? Waar begin je, en hoe kun je je laten inspireren door schrijvers die de kunst van het vertellen, componeren en autobiografisch schrijven als geen ander beheersen? Daarover ging het in de cursus ‘Autobiografie: Lezen en schrijven’ die Marije dit voorjaar aan de HoVO in Alkmaar gaf.

In de cursus werd allereerst volop gelezen. Daarbij passeerde een bonte verzameling van inspirerende literaire autobiografische teksten de revue, van auteurs als Amos Oz en Primo Levi, Julia Blackburn en Rachel Cusk, Karl Ove Knausgård en Torngry Lindgren, Wanda Reisel en Juli Zeh. Door veel te lezen, kun je immers meer grip krijgen op de enorme variatie aan mogelijkheden (in techniek, in vorm, in stijl) om een autobiografisch verhaal te vertellen. Meanderend of chronologisch. Allesomvattend of inzoomend op die ene bepalende gebeurtenis. Alleen dat ene mens betreffend of een leven als aangrijpingspunt voor een brede historische context nemend… Om maar een paar voorbeelden te noemen. Al lezend en pratend speurde Marije met de cursisten naar het antwoord op de vraag welke vorm wat teweegbrengt.

Daarnaast deden cursisten tijdens de bijeenkomsten en thuis allerhande korte associatieoefeningen en schrijfopdrachten om daarmee verhalen naar boven te halen die ‘beschrijvenswaardig’ zijn. Herinneringen met ‘vlees op de botten’. Anekdotes met weerhaakjes eraan. Stoffelijke verbeeldingen van bijna vervluchtigde gevoelens en gedachten.

Hier sta ik
Een meisje van tien jaar met een bril. De jurk is het mooiste aan mij, de rest is minder. Daarom kijk ik ook niet naar Vader die de foto maakt. Ik moet de jurk netjes houden want hij is speciaal gemaakt voor de trouwerij van Oom Dick. Ik mag hem even aan voor de foto. Waarom staat Sander er dan ook bij? Heel gek, zijn lijn hangt helemaal slap, dat is anders nooit zo. Als hij gaat hollen in de tuin worden mijn schoenen vies en mijn jurk misschien ook wel. Dat mag niet, dat kan niet; zo oud ben ik al dat ik dat goed snap. Soms leer ik best snel. – Esther Köhler

En dit stukje hierboven, uit een drieluik dat cursiste Esther Köhler, schreef, is nog maar één voorbeeldje. De cursus leverde een grote, verbazingwekkend rijke en bonte verzameling aan autobiografisch geïnspireerde teksten op. Die kwamen er vaak makkelijker uit dan je zou denken, bleken soms al gerijpter dan je bij een kwartiertje of uurtje of dagje schrijven zou verwachten en waren menigmaal nog bijzonderder dan je zou hopen.

Graag laten wij u van een paar teksten nog even meegenieten. Met dank aan de schrijvers ervan!

Lees ‘Op weg’ van Anneke Welp

Lees ‘Vrijheid‘ van Wies van Tilburg

Of lees wat Lia Breman schreef

Scroll naar top