Lezen is gezond

“Fictie en poëzie zijn doseringen medicijn. Wat ze helen is de inbreuk die de werkelijkheid op de verbeelding maakt.” Uit: Waarom gelukkig zijn als je ook normaal kunt zijn van Jeanette Winterson, 2012

Wij dachten het natuurlijk al langer, maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat lezen goed voor je is. Het lezen van literatuur welteverstaan. Dat zelfhulpboeken een goede aanvulling kunnen vormen op gangbare therapieën bij allerhande kwalen wordt bekender. In Engeland schrijven huisartsen om die reden tegenwoordig boeken voor aan patiënten, naast de reguliere medicatie. Maar ook de heilzame werking van het lezen van literatuur is steeds vaker evidence based.

Lezen vergroot je empathie

De Volkskrant schreef op 4 oktober onder de kop ‘ Literatuur maakt empathisher’ over Amerikaans onderzoek dat aantoont dat het lezen van Tsjechov en andere literaire fictie het inlevingsvermogen verhoogde.  In Nederland toonde Frank Hakemulder van de Universiteit Utrecht ook al aan dat het lezen van literatuur positief uitwerkt voor je zelfkennis en je sociale perceptie. Maar wereldwijd vonden onderzoekers nog veel meer mooie effecten. Nu blijken deze effecten ook op lange termijn door te werken.

Lezen vergroot je concentratie

Volgens neurowetenschapper Susan Greenfield verlengt lezen de aandachtspanne van kinderen, waardoor ze beter na kunnen denken. “Lezen is een training voor het hele brein. Als we ons verliezen in een goed boek, doen we meer dan alleen een verhaal volgen. Bedenken wat er gebeurt, is even goed in het activeren van de hersenen als het daadwerkelijk doen.” Dagelijks lezen, al vanaf jonge leeftijd, voorkomt aanslag op de hersenen en zou zelfs de kans op Alzheimer verkleinen.

Lezen vermindert stress

Uit een Brits onderzoek uit 2009, uitgevoerd door neuropsycholoog David Lewis van de universiteit van Sussex, blijkt dat lezen helpt tegen stress. Lezen werkt beter en sneller dan andere methoden om de zenuwen te kalmeren, ontdekte hij. Lezen reduceert stress met maar liefst 68 procent. Ter vergelijking: muziek luisteren staat op de tweede plaats (61 procent), gevolgd door een kop thee of koffie drinken (54 procent) en een wandeling maken (42 procent).

Lezen helpt tegen onzekerheid

“Exposure to literature may offer a way for people to become more likely to open their minds.” Dat ontdekte een team van onderzoekers onder leiding van psycholoog Maja Djikic van de Universiteit van Toronto. Studenten die net literatuur hadden gelezen konden beter dan studenten die een essay hadden gelezen omgaan met een onzekere situatie. Lees meer op http://www.salon.com/2013/06/15/book_nerds_make_better_decisions_partner/

Lezen biedt ondersteuning bij ziekte

In Nederland houdt dr. Arko Oderwald van het VUMC zich bezig met de relatie tussen literatuur en geneeskunde. Hij onderzoekt hoe ziekte, geneeskunde, patiënten en medici in romans, poëzie, ervaringsverhalen en films worden uitgebeeld. Die beschrijvingen zijn waardevol voor zowel artsen als patiënten: er worden vaak extra en verrassende inzichten gegeven. Arko Oderwald schreef bijvoorbeeld het boek Door kanker getroffen, een staalkaart van kwesties, gedachten, gevoelens en andere aspecten van het leven met kanker waarmee veel kankerpatiënten, naasten en direct betrokkenen geconfronteerd worden. De onderzoeksgroep heeft ook een database: http://www.literatuurengeneeskunde.nl/

Lezen helpt tegen dementie en depressie

Professor Philip Davis van het Centre for Research into Reading, Information and Linguistic Systems (CRILS) onderzoekt voor The Reader Organisation in Engeland wat de deelname aan literaire leesgroepen voor invloed heeft op mensen. The Reader Organisation organiseert leesgroepen voor specifieke groepen, zoals ouderen met dementie, verslaafden, gevangenen en mensen met een depressie. Het blijkt dat de activiteit van het – samen – lezen en de mogelijkheid die deze biedt voor reflectie op het eigen leven en het bespreekbaar maken van gevoelens, enorm heilzaam is. Lees meer op http://www.thereader.org.uk/what-we-do-and-why/research.aspx

Dit jaar gaan uw Culturele Apothekers zelf ook experimenteren om de heilzame werking van literatuur zo goed mogelijk te benutten.  Wij houden u op de hoogte van onze bevindingen.