Vlaamse samenleespartner De Dagen

De Dagen is de Vlaamse zusterorganisatie van de Culturele Apotheek. Het literair kunstencollectief werkt sinds 2012 met samenleesgroepen voor verschillende doelgroepen. Oprichter Silvie Moors: “Wat je wil zien is dat mensen opgetild worden, dat hun talent gezien wordt.”

door: Joost Zonneveld

Waarom zijn jullie bij De Dagen begonnen met samenlezen?
“Met De Dagen waren wij al een tijdje bezig rond lezen, zingen, theater en muziek. Dat doen wij eigenlijk altijd met kwetsbare mensen. Bijvoorbeeld voor dove allochtone jongeren, heel specifieke groepen waar niet altijd aandacht voor is en die wij wel willen geven. In 2012 werkten wij met een groep patiënten uit een psychiatrisch ziekenhuis en lazen we iedere week een stuk uit Vele hemels boven de zevende van Griet op de Beeck. Het nadeel was dat de deelnemers steeds een week moesten wachten om samen verder te lezen. Toen kwam ik in aanraking met shared reading zoals dat in Engeland ontwikkeld is en zijn we korte verhalen en gedichten samen gaan lezen. Niemand hoeft zich voor te bereiden en steeds weer nieuwe verhalen leiden tot steeds weer nieuwe gesprekken en ontmoetingen.”

Wat voor ontmoetingen ontstaan er bij samenlezen?
“Vanmorgen heb ik samen met een diverse groep mensen in een Brussels buurthuis gelezen. Daar zaten mensen bij van 25 maar ook van 90 jaar. Mensen van verschillende generaties komen elkaar niet zo vanzelfsprekend tegen en hier gebeurt dat wel. Bovendien waren het ook nog eens mensen met verschillende culturele achtergronden die met elkaar in gesprek gaan. Dat gebeurt in de Belgische en ook in de Nederlandse maatschappij niet zo vaak. Het is waardevol dat we iedere dag ergens samen lezen.”

Hoe heeft De Dagen Vlaanderen aan het samenlezen gekregen?
“Nou, wij zijn geen literaire multinational, hoor. We werken van binnenuit, willen het samenlezen van binnenuit beetje bij beetje laten groeien. Daarom maken we het ook zo laagdrempelig mogelijk: zonder inschrijven vooraf, altijd gratis en na afloop een kopje soep. Mensen die bij ons komen en het leuk vinden om te lezen, te luisteren, nieuwe ideeën op te doen en contact te maken met anderen, nemen ook weer bekenden mee. Mensen die enthousiast zijn vragen we om nieuwe groepen te leiden. Daar zitten bijvoorbeeld ook mensen met een psychiatrisch verleden bij. Die zie je dan opbloeien, want zij voelden zich afgeschreven maar merken dat zij talenten hebben die zij zelf niet kenden. En dat is wat wij willen: dat mensen ‘opgetild’ worden. Wij willen niemand onderschatten.”

Gaan jullie het samenlezen verder uitbouwen?
“We zijn begonnen met verdiepende groepen. Dan lezen we gerichter tijdens een aantal sessies het werk van één auteur en dan komt de schrijver in kwestie tijdens de laatste sessie zelf ook. Daarnaast willen we meer met inburgering doen, met groepen waarvan de deelnemers Spaans, Turks of Arabisch spreken en dan samen teksten in het Nederlands en de eigen taal lezen. Het is een veel rijkere vorm van met elkaar communiceren dan gewoon is tijdens een inburgeringscursus.”

Hoe werken De Dagen en de Culturele Apotheek samen?
“Wij proberen elkaar te stimuleren en van elkaar te leren. We voelen verwantschap in wat wij doen en over enige tijd ga ik naar Nederland om leesbegeleiders daar te prikkelen, iets wat Marije en Akke ook voor onze begeleiders gedaan hebben met een mooie bijeenkomst over ‘twijfelkonten in de literatuur’. Ik denk dat onze samenwerking beide organisaties alleen maar sterker kan maken.”